Witsenkade
Verloskundigen.

Voeding en leefstijl.

Tijdens je zwangerschap is het verstandig zo gezond mogelijk te leven. Uit veel onderzoek blijkt dat invloeden tijdens de zwangerschap positieve of negatieve gevolgen kunnen hebben voor de gezondheid van de baby. Denk daarom goed na over wat je eet en drinkt, en probeer een zo gezond mogelijke levensstijl er op na te houden. Hierover denken we graag met je mee.

Voeding

Eet je altijd gezond? Dan hoef je bijna niets te veranderen in je zwangerschap. Je hoeft ook niet méér te eten. Wel mag je een aantal dingen niet eten. Daarover lees je hieronder meer.

Hoeveel voeding heb je gemiddeld nodig tijdens de zwangerschap?

  • 6–7 boterhammen, het liefst volkorenbrood
  • 200 gram aardappelen, rijst, pasta of peulvruchten. Dat is ongeveer 4 opscheplepels.
  • 200 gram groenten. Dat is ongeveer 4 opscheplepels.
  • 2 stukken fruit.
  • 450 milliliter melkproducten.
  • 30 gram kaas. Dat is ongeveer 1,5 grote plak.
  • 100 tot 125 gram vlees, vleeswaren, vis, ei en vleesvervangers.
  • 30-35 gram halvarine voor op brood
  • 15 gram (1 eetlepel) vloeibare bak– en braadproducten.
  • 1,5–2 liter water, thee zonder theïne, en andere dranken.

Wat kun je beter niet eten tijdens de zwangerschap?

Sommige producten kun je beter niet eten tijdens je zwangerschap. Deze producten kunnen schadelijk zijn voor jou en je kindje omdat de bacterie Listeria of de parasiet Toxoplasmose erin kan zitten. Of er kan te veel vitamine A in zitten.

Listeria

Listeria is een bacterie die veel voorkomt in het water, in de grond, in veevoer en in poep. Je kunt de bacterie in je lichaam krijgen via rauwe en gerookte levensmiddelen. Maar de bacterie kan ook voorkomen op het aanrecht, in de afwasborstel of in het vaatdoekje. Als je iets eet waar per ongeluk de listeriabacterie in zit, kun je een voedselvergiftiging krijgen. Deze voedselvergiftiging kan schadelijk zijn voor je kindje. De kans dat je door listeria een voedselvergiftiging krijgt, is behoorlijk klein. Toch kun je beter geen levensmiddelen eten waar misschien listeria in zit.

Waar kan listeria in zitten?

  • Zachte kaas die van rauwe melk is gemaakt. Kaas van rauwe melk kun je herkennen aan de aanduiding ‘au lait cru’ op de verpakking. Staat er niets op het etiket? Dan is de kaas gemaakt van gepasteuriseerde melk. Je kunt het dan eten. De meeste zachte kaassoorten in Nederland zijn gemaakt van gepasteuriseerde melk. Die zijn dus veilig. Nederlandse boerenkaas wordt ook gemaakt van rauwe melk. Toch kun je deze kaas gerust eten. Het is namelijk een harde kaas. Hierin kan listeria niet overleven.
  • Producten die je gekoeld moet bewaren, bijvoorbeeld kant-en-klaarmaaltijden en salades. Hoe langer je die bewaart, hoe meer kans dat de listeriabacterie erin komt. Daarom is het beter om deze producten snel te eten nadat je ze hebt gekocht.
  • Vacuümverpakte vis, zoals gerookte zalm. Deze vissoorten in een vacuümverpakking kun je lang bewaren. Maar daardoor kunnen er steeds meer listeriabacteriën in komen. Zoveel dat het schadelijk kan zijn. Daarom moet je voorzichtig zijn met deze vis. Gebruik deze vissoorten alleen in warme gerechten: als de vis warmer wordt dan 85 graden, gaat de listeriabacterie dood. Eet de vacuümverpakte gerookte vis dus niet in koude gerechten of op een toastje. Let ook op hoe lang vis en vlees houdbaar is. Twijfel je? Eet het dan niet.
Sushi met rauwe vis.

Eet geen vacuümverpakte vis.

Poes die wegkijkt.

Je mag een poes gewoon aaien, mits je je handen daarna goed wast.

Toxoplasmose

De toxoplasma gondii is een parasiet. Deze parasiet veroorzaakt de infectieziekte toxoplasmose. Als je besmet bent, kun je allerlei vage klachten krijgen. Bijvoorbeeld:

  • moeheid
  • lusteloosheid
  • dikke klieren
  • koorts
  • huiduitslag

Vaak weet je niet dat je besmet bent. Na een paar weken of maanden is de ziekte over. Je lichaam heeft dan antistoffen gemaakt: je bent dan immuun voor toxoplasmose. Als je tijdens de zwangerschap besmet raakt met toxoplasmose, kan je kindje een ernstige infectie krijgen. Daar is niets tegen te doen. De meeste mensen weten niet of ze immuun zijn voor toxoplasmose. En met een test weet je het vaak nog niet zeker. Probeer daarom besmetting te voorkomen als je zwanger bent.

Waar kan de toxoplasmose parasiet in zitten?

  • In rauw vlees en op rauwe groente. Was daarom je groenten heel goed. En bak het vlees goed door. Het mag niet meer rood zijn van binnen. Eet ook geen producten die van rauw vlees zijn gemaakt, zoals rosbief, filet americain, tartaar of carpaccio.
  • In kattenpoep. Laat daarom tijdens de zwangerschap de kattenbak door iemand anders verschonen. Kan dat niet? Gebruik dan handschoenen en was de handschoenen voordat je ze uittrekt. Was daarna ook je handen. Je kunt natuurlijk ook wegwerphandschoenen gebruiken. Gebruik ook handschoenen tijdens het tuinieren en was je handen daarna.

Vitamine A

Te veel vitamine A kan schadelijk zijn voor je kindje. In lever zit veel vitamine A. Eet hier weinig van of eet het niet. Lever zit in: leverworst, leverpastei, paté, Hausmacher, Berliner en leverkaas. Eet hiervan niet meer dan één boterham per dag.

En verder

In roofvissen, zoals zwaardvis, haai, koningsmakreel en verse tonijn, kan veel kwik zitten. Dat is niet gezond. Eet hier daarom weinig van.
Er bestaan veel verhalen over kaneel. Laat je niet bang maken, als je dit ‘gewoon’ eet is het helemaal niet gevaarlijk. Alleen als je er extreem veel van eet, kan het invloed hebben op de zwangerschap. Je kunt dus gewoon appeltaart, ontbijtkoek en speculaas eten.

Alles op een rijtje:

  • Eet alleen vlees dat goed doorbakken is.
  • Eet geen rosbief, filet americain, tartaar, carpaccio of ander rauw vlees. Vleeswaren als rauwe ham, rookvlees, bacon en worst zijn wel veilig.
  • Was alle groenten goed.
  • Zorg dat bereid eten niet in contact komt met rauwe voedingsmiddelen.
  • Eet geen zachte kaas van rauwe melk.
  • Wees voorzichtig met gerookte zalm en andere vissoorten die vacuüm zijn verpakt.

Vegetarisch eten

Vegetarisch eten tijdens de zwangerschap is geen probleem. Maar let er wel extra goed op dat je genoeg vitamine B en ijzer binnen krijgt. Vitamine B zit in volkoren producten, aardappelen, peulvruchten, eieren, zuivelproducten en vleesvervangers. Eet deze producten daarom regelmatig. Meldt het ons als je (voornamelijk) vegetarisch of veganistisch eet. Wij zullen dan extra bloedonderzoek doen.

Eet je helemaal geen dierlijke producten, zoals melk, kaas en eieren? Dan raden we je aan om naar een diëtist te gaan. De diëtist kan beoordelen of je lichaam nog genoeg vitaminen, mineralen en bouwstoffen krijgt.

Producten met veel ijzer:

  • Bruinbrood, volkorenbrood, roggebrood, muesli, volkorenmacaroni, zilvervliesrijst, volkorenbeschuit
  • Alle soorten vlees, vis en kip, eieren, vleeswaren
  • Aardappelen, alle soorten peulvruchten, alle soorten groente
  • Noten, appelstroop
Noten op schaal.

Foliumzuur

Terug naar boven

Tijdens de zwangerschap is het belangrijk om voldoende foliumzuur in je lichaam te hebben. Helaas zit daar niet genoeg van in je eten. Zelfs niet als je heel gezond eet. Daarom is het belangrijk om tijdens de zwangerschap tabletten met foliumzuur te slikken. Je kunt hier het best zo vroeg mogelijk mee beginnen: al vanaf het moment dat je zwanger wil worden. Als je tien weken zwanger bent, kun je stoppen met de foliumzuurtabletten.
Als je foliumzuur slikt, heb je een kleinere kans dat je kindje een open ruggetje krijgt. Deze kans is ongeveer de helft kleiner dan wanneer je geen foliumzuur slikt. Want een open ruggetje heeft te maken met het zenuwstelsel van het kindje. Dat zenuwstelsel wordt meteen na de bevruchting gemaakt, en om dat te maken is foliumzuur nodig.

Vitaminen

Terug naar boven

We adviseren je om een multipreparaat voor zwangeren te kopen. Dat bevat namelijk zowel de juiste hoeveelheid foliumzuur, vitamine D en een veilige hoeveelheid van andere vitaminen speciaal samengesteld voor een zwangere vrouw.

Zelfs als je gezond eet krijgt het merendeel van de vrouwen niet alle benodigde vitaminen binnen. Zeker foliumzuur en vitamine D, kun je niet voldoende binnen krijgen met alleen het eten van gezonde voeding.

Medicijnen in strip.

Roken, alcohol en drugs

Terug naar boven

Roken, alcohol drinken en het gebruiken van drugs wordt afgeraden als je zwanger bent. De stoffen komen namelijk door de placenta bij de baby terecht en kan schadelijke effecten hebben voor de baby zijn gezondheid op korte en lange termijn. We weten dat het moeilijk is te stoppen met verslavende middelen. Mocht het nog niet gelukt zijn om zelf te stoppen, dan zullen wij je hierbij helpen. Samen zullen we een plan maken zodat je de beste start kan geven aan je kindje.

Roken

Bijna iedereen weet dat roken ongezond is. Maar niet iedereen weet dat het ongeboren kindje er ook last van heeft. Het krijgt tijdens de zwangerschap via de navelstreng voedingsstoffen en zuurstof. Als je rookt, komen ook de schadelijke stoffen van sigaretten via de navelstreng in het bloed van je kindje. Hierdoor krijgt het minder zuurstof, waardoor je kindje minder groeit en zwakker is.

Veel vrouwen denken dat ze niet hoeven te stoppen met roken als ze zwanger zijn. Ze denken dat ze veel stress krijgen als ze stoppen, en dat dit nog slechter is voor hun kindje. Ook denken ze dat het niet helpt om te stoppen als ze al lange tijd roken, of als ze al een tijdje zwanger zijn. Voor al deze voorbeelden geldt dat het niet waar is.

Alcohol

Het is beter om tijdens je zwangerschap helemaal geen alcohol te drinken, ook niet af en toe een glaasje. In iedere week van je zwangerschap kan alcohol gevaarlijk zijn voor je kindje. In de eerste drie maanden kunnen vooral afwijkingen aan delen van het lichaam of organen ontstaan. In de laatste drie maanden is alcohol gevaarlijk voor de groei van het kindje.

Je lichaam neemt alcohol via de maag en de dunne darm in je bloed op. De lever zorgt ervoor dat de alcohol uit je lichaam verdwijnt. Als je drinkt terwijl je zwanger bent, komt de alcohol via je bloed ook in het lichaam van je kindje. Voor je kindje is het moeilijk om deze stof uit het bloed kwijt te raken.

Als straks je kindje geboren is en je geeft borstvoeding, dan komt de alcohol die je drinkt via de moedermelk bij je kindje binnen. Het maakt niet uit of je bier, wijn of sterke drank drinkt.

Wat zijn de risico’s als je alcohol drinkt tijdens je zwangerschap?

  • De kans is groter dat je een miskraam krijgt, dat je kindje dood geboren wordt of te vroeg geboren wordt.
  • Je kindje kan lichamelijke en geestelijke problemen krijgen. Het kan bijvoorbeeld vaak huilen, problemen hebben met slapen of heel erg druk zijn. Maar het kan ook problemen krijgen met leren, of een lichamelijke of verstandelijke handicap krijgen.

Kijk voor meer informatie op www.alcoholinfo.nl en www.alcoholenzwangerschap.nl

Symbool van zwangere vrouw met glas.

Drugs

Drugs gebruiken in de zwangerschap is gevaarlijk voor je kindje. Zelfs als het kindje straks geboren is en ouder wordt, kan het last hebben van de drugs die je tijdens de zwangerschap hebt gebruikt.

Klachten die je kind kan krijgen:

  • Achterstand met emoties en dingen begrijpen
  • Achterstand met bewegen
  • Lichamelijke afwijkingen

Medicijnen en zwangerschap

Terug naar boven

Sommige medicijnen zijn gevaarlijk voor het ongeboren kindje. De schadelijke stoffen komen door de placenta heen in je kindje. Vroeger dachten mensen dat het niet gevaarlijk was om medicijnen te gebruiken tijdens je zwangerschap. Dat is niet zo. Dit werd ontdekt in de jaren zestig. Veel zwangere vrouwen gebruikten toen een bepaald medicijn. Door dit medicijn werden veel zieke kinderen geboren met afwijkingen aan de armen en benen. Sinds die tijd zijn artsen voorzichtig met medicijnen voor zwangere vrouwen.

Niet alle medicijnen zijn gevaarlijk voor je kindje. Sommige medicijnen kun je gewoon innemen. Andere medicijnen zijn wel gevaarlijk en mag je niet gebruiken. Van veel medicijnen weten we niet of ze gevaarlijk zijn voor je kindje. Artsen proberen ervoor te zorgen dat vrouwen deze medicijnen niet hoeven te gebruiken tijdens hun zwangerschap.

Soms moeten vrouwen een medicijn gebruiken, ook al kan het medicijn gevaarlijk zijn voor het kindje. Dit is zo wanneer de ziekte van de moeder gevaarlijker is voor het kindje dan de medicijnen. Bijvoorbeeld bij epilepsie. De arts kijkt dan goed naar de risico’s van de ziekte en de risico’s van de medicijnen.

Paracetamol

Je kunt paracetamol nemen zonder te overleggen met ons of je huisarts. Je mag maximaal 6 tabletten van 500 mg per dag slikken. Per keer mag je dan maximaal 2 van deze tabletten nemen. Let op: in deze paracetamol mag geen codeïne, cafeïne of andere middelen zitten. Alleen paracetamol dus. Het is beter om geen aspirine te slikken in de zwangerschap. Want van aspirine wordt je bloed dunner. Dit kan de kans op bloedingen vergroten. (Sommige vrouwen krijgen juist aspirine tijdens de zwangerschap voorgeschreven omdat er een verdenking op stollingsproblemen is. Voor hen geldt dit uiteraard niet.)

Heb je vragen over medicijnen?

Gebruik je medicijnen, en wil je weten of ze gevaarlijk zijn voor je kindje? Vraag het ons, je huisarts of de apotheker

Vitaminen.

Infectieziekten

Terug naar boven

Infectieziekten zoals rode hond, waterpokken, vijfde ziekte of cytomegalie-virus (CMV) kunnen in je zwangerschap niet alleen jezelf maar ook je kindje ziek maken. Het is daarom belangrijk meteen contact met ons op te nemen als je contact hebt gehad met iemand die deze ziekte heeft. Wij zullen dan beoordelen of extra onderzoek of eventuele vaccinaties noodzakelijk zijn.

In bad of zwemmen tijdens de zwangerschap

Terug naar boven

Badeentje in schuim.

Je mag zwemmen of in bad als je zwanger bent. Er zitten vliezen om je kindje heen en een slijmprop sluit je baarmoedermond af. De vliezen en de slijmprop zorgen er samen voor dat je kindje veilig en beschermd in je buik zit. Er kunnen zo geen bacteriën bij je kindje komen.

Als de vliezen gebroken zijn kunnen er wél bacteriën in je baarmoeder komen. Dan kun je een infectie krijgen. Daarom is het advies om niet in bad te gaan en niet te gaan zwemmen als je vliezen zijn gebroken.

Als je bloedverlies hebt, is het ook beter om niet te zwemmen of in bad te gaan. Overleg als je bloedverlies hebt altijd eerst met ons of je in bad mag of mag zwemmen.

In de zon en onder de zonnebank

Terug naar boven

Tijdens je zwangerschap mag je in de zon liggen of onder de zonnebank gaan. Maar we adviseren hier voorzichtig mee om te gaan. Als je zwanger bent, verandert je huid namelijk. Dat komt door twee dingen:

Je huid rekt uit

De huid op je borsten, je buik en je benen rekt een beetje uit. Je huid wordt wat dunner op deze plekken, dat komt omdat je op die plekken dikker wordt. Soms wordt je ook wat boller in je gezicht, daar kan je huid dus ook een beetje uitrekken. Omdat je huid uitrekt kan je huid daar makkelijk verbranden. Vooral op je buik, om je navel en bij je borsten. Smeer jezelf dus altijd goed in met zonnebrandcrème. Ook als je onder de zonnebank gaat.

De zwangerschapshormonen

Als je zwanger bent, komt er een hormoon vrij dat het pigment (= kleurstof) in je huid versterkt. Het kan zijn dat je huid daardoor verandert in de zon: je krijgt donkere plekken. Dat heet een zwangerschapsmasker. Die vlekken verdwijnen meestal na de kraamperiode. Maar soms blijf je ze nog jaren zien. Probeer zonnen daarom het eerst kort, en kijk hoe je huid daarop reageert. Krijg je vlekken op je huid, ga dan meteen ze zon uit. Krijg je geen vlekken, dan mag je rustig in de zon blijven of onder de zonnebank mits je je goed insmeert!

Standstoel aan de zeelijn.

Sauna

Terug naar boven

We adviseren de eerste 12 weken van de zwangerschap niet naar de sauna te gaan. Er zijn proeven met dieren gedaan. Dieren die in het begin van de zwangerschap in een ruimte met hoge temperaturen waren, kregen vaker een miskraam, of kregen jongen met afwijkingen. Het is niet zeker of dat ook voor mensen geldt, maar je kunt beter voorzichtig zijn. Daarom is het verstandig om de eerste 12 weken niet naar de sauna te gaan.

Als je meer dan 12 weken zwanger bent lijkt er geen bezwaar tegen het bezoeken van een sauna. In landen zoals Zweden gaan heel veel zwangere vrouwen naar de sauna en er zijn geen onderzoeken bekend waaruit zou blijken dat dit slecht is voor moeder of kind.

Tips:

  • Drink veel water.
  • Kijk voorzichtig hoe je reageert op de sauna. Tijdens de zwangerschap kun je iets eerder duizelig worden. Ga de eerste ronde in de sauna niet te lang en kijk hoe je je daarna voelt. Ben je niet duizelig? Dan kun je langer in de sauna blijven.

Tandarts

Terug naar boven

Vroeger zeiden de mensen: ‘Elk kind kost een tand’. Gelukkig is dat niet zo. Maar als je zwanger bent, kun je sneller gaatjes krijgen doordat je tandvlees veel makkelijker bloedt. Verzorg je gebit dus goed. Daarmee voorkom je problemen. Als je zwanger bent, gaan de bloedvaatjes in je mond sneller stuk dan normaal. Daardoor kan je tandvlees sneller ontstoken zijn. Dit komt doordat er meer bloed door de adertjes in je mond stroomt als je zwanger bent.

Hoe moet je je gebit verzorgen?

  • Poets je tanden minstens twee keer per dag.
  • Vergeet niet je achterste kiezen goed te poetsen.
  • Houd de ruimtes tussen je tanden en kiezen schoon. Gebruik hiervoor flossdraad of tandenstokers. Juist als je tandvlees bloedt, is het belangrijk om te flossen.
  • Poets je tanden niet te vaak en niet te hard. Dat is niet goed voor je tanden en je tandvlees.
  • Gebruik een zachte tandenborstel.
  • Heb je tussendoor iets zoets gegeten? Poets dan daarna je tanden. (Fruit)suikers zijn niet goed voor je gebit.
  • Ben je vaak misselijk? Gebruik dan een tandenborstel met een kleine kop.
  • Ga minstens één keer tijdens je zwangerschap naar de tandarts. Vertel de tandarts van tevoren dat je zwanger bent.

Je kunt het beste een afspraak maken voordat je 30 weken zwanger bent. Na 30 weken kun je soms moeilijk lang op je rug liggen. Je kunt dan duizelig worden. Dat komt doordat de baarmoeder op een bloedvat drukt: de Vena Cava. Je hersenen krijgen daardoor even te weinig zuurstof. Daardoor kun je duizelig worden.

Stapel tandenstokers.

Regelmatig stoken of flossen kan tandvlees problemen voorkomen.

Seks in de zwangerschap

Terug naar boven

Zin in seks tijdens de zwangerschap

Meestal verandert je seksleven als je zwanger bent. Door jullie liefde groeit er nu een kindje in je buik. De meeste partners zijn even extra verliefd, op elkaar en op het gezin dat ze nu samen worden. Maar je kunt ook zorgen hebben. Je weet even helemaal niet wat je voelt. Je kunt erg in de war zijn. En het is dan moeilijk om je liefde voor de ander te laten zien. Misschien ben je plotseling zwanger geworden, of wilde je het helemaal niet. Misschien ben je even helemaal niet blij. Ook die gevoelens zijn heel normaal. Er verandert ineens een heleboel in je leven. Dat kan erg verwarrend zijn. Ook voor jullie seksleven.

Er is onderzoek gedaan naar seks in de zwangerschap. Hieruit blijkt dat veel stellen minder seks hebben. Vooral aan het begin en aan het einde van de zwangerschap. Seks tijdens de zwangerschap kan bijna altijd. Hieronder kun je lezen wanneer je wel en wanneer je niet met elkaar kunt vrijen. Met vrijen bedoelen we alles wat met seks te maken heeft. Dus elkaar strelen en kussen, maar ook gemeenschap (of coïtus) hebben, dat is als de penis in de vagina komt.

Wanneer kan seks wel?

Als je zwanger bent, is het niet gevaarlijk om seks te hebben. Jullie kindje is de hele zwangerschap goed afgesloten van de buitenwereld. Om jullie kindje heen zitten vliezen. En de opening van de baarmoeder (de baarmoedermond) is afgesloten door een stevige slijmprop. Je kindje zit dus stevig en veilig. Het is daarom niet gevaarlijk om seks te hebben.

Wanneer kan seks niet?

Tijdens je zwangerschap zit je kindje veilig in de vliezen. Pas als je vliezen gebroken zijn, is de scheiding tussen binnen en buiten de baarmoeder weg. Dan is er kans op een infectie. Het is verstandiger om geen gemeenschap te hebben als:

  • je vliezen zijn gebroken
  • je weeën hebt vóór de 37e week
  • je bloed verliest uit je vagina
  • je verloskundige of gynaecoloog heeft gezegd dat je geen gemeenschap mag hebben
Stel zittend op de bank.

Seks in het begin van je zwangerschap

In het begin van je zwangerschap ben je vaak erg moe. Je hebt dan meestal geen zin om te vrijen. In je lichaam verandert er veel. Ook hierdoor kun je minder zin in seks hebben. Misschien ben je onzeker over je lichaam. Misschien zijn je borsten erg gevoelig. Of ben je vaak misselijk. Al deze dingen kunnen ervoor zorgen dat je geen zin hebt in seks.

Als je zwanger bent, heb je veel hormonen in je lichaam. Door die hormonen kun je je prikkelbaar of depressief voelen. Ook dan heb je vaak geen zin in seks. Je kunt het beste goed naar je lichaam luisteren, naar wat je voelt. Het belangrijkste is: wees lief voor jezelf en voor je partner. Veel zwangere vrouwen hebben wel meer behoefte aan intimiteit. Intimiteit is knuffelen en vrijen, maar bijvoorbeeld ook praten over jullie toekomst samen.

Seks in de tweede helft van je zwangerschap

Veel vrouwen hebben in de tweede helft van de zwangerschap meer zin in seks. Sommige vrouwen hebben zelfs vaker zin dan daarvoor. Dat komt doordat ze ineens veel energie hebben. En doordat er meer bloed door het bekken stroomt. De vagina, schaamlippen en clitoris zijn vanaf de tweede helft van de zwangerschap vaak iets dikker en gevoeliger. Ook de tepels zijn veel gevoeliger dan voor de zwangerschap. Veel vrouwen worden hierdoor sneller opgewonden. Ze genieten ook meer van de seks. Sommige vrouwen hebben in de zwangerschap zelfs voor het eerst een orgasme. Dat is hetzelfde als klaarkomen. Geniet dus van deze tijd!

Sommige vrouwen hebben een pijnlijke vagina. Dat komt doordat er meer bloed door de vagina stroomt. Het kan helpen om een koud washandje tegen je vagina aan te houden. Vrouwen met een pijnlijke vagina zijn vaak snel opgewonden, maar ze krijgen moeilijk een orgasme.

Welke klachten kun je hebben na het vrijen?

Na het vrijen kun je verschillende klachten hebben. Dit zijn de klachten die het meest voorkomen:

Bloedverlies
Soms verlies je een heel klein beetje bloed tijdens of na het vrijen. Dat komt meestal doordat er een bloedvaatje is geknapt. Je verliest dan maar een paar druppeltjes bloed. Vaak komt er nog een tijdje wat bruin bloedverlies uit je vagina. Dat is heel normaal. Verlies je meer bloed? Of maak je je zorgen? Bel ons dan.
Harde buik
Na het vrijen kun je last hebben van een harde buik. Dat is een hard en pijnlijk gevoel, alsof je baarmoeder een harde bal is. Dat komt doordat de spieren in je baarmoeder tijdens een orgasme samentrekken. Het kan uren duren voordat je buik weer soepel is. Het is belangrijk dat je probeert te ontspannen: adem rustig naar je buik toe, maak je buik bol bij een inademing en blaas daarna rustig uit. Ook een warme douche of een warme kruik tegen je buik kunnen je helpen ontspannen.

Je partner en jouw zwangerschap

Als jij zwanger bent, verandert er voor je partner ook veel. Ook hij kan op een andere manier naar je gaan kijken. Misschien vindt hij je lichaam heel mooi, en heeft hij extra zin om te vrijen. Maar het kan ook dat hij juist minder zin in seks heeft. Dit is allemaal normaal. Veel mannen zijn bang dat ze misschien tijdens het vrijen het kindje pijn doen. Maar je kunt het kindje tijdens het vrijen geen pijn doen!

Meer informatie over seks tijdens de zwangerschap.

Vakantie

Terug naar boven

Als je zwanger bent, kun je gewoon op vakantie gaan. Het is wel verstandig om met een paar dingen rekening te houden.

Eten en drinken

In sommige landen letten ze niet zo goed op de hygiëne: wc, douches en keukens zijn dan niet schoon. Pas dus op met eten en drinken.

Waar moet je op letten?

  • Als je niet weet of het drinkwater schoon is, drink dan alleen water uit flesjes.
  • Eet zo veel mogelijk verse dingen. Als eten lang van tevoren is klaargemaakt, kunnen er bacteriën in zitten. Daar kun je vaak ziek van worden.
  • Let vooral op kaas. In sommige landen is kaas niet gepasteuriseerd. Als iets gepasteuriseerd is, zitten er geen bacteriën meer in. Als kaas niet gepasteuriseerd is, kan er listeria in zitten. Listeria is een bacterie. Daar kunnen jij en je kindje erg ziek van worden. Kijk dus altijd of de kaas gepasteuriseerd is.

Zon

Als je zwanger bent, reageert je huid anders op de zon. Sommige vrouwen krijgen donkere vlekken. Dat heet een zwangerschapsmasker. Dat ziet er niet mooi uit. Het duurt ook lang voordat het weer weggaat, soms jaren.

Wat kun je het beste doen?

  • Je kunt het beste niet langer dan een uur in de zon gaan. Ga eerst alleen met je gezicht in de zon, maar niet langer dan een uur. Kijk dan hoe je huid reageert. Krijg je geen vlekken? Dan kun je langer in de zon zitten.
  • Smeer je altijd goed in met zonnebrandcrème. Vooral je buik en je borsten, doordat je buik en borsten groeien is je huid dunner waardoor je huid sneller verbrand.
  • Gebruik zonnebrandcrème met een hoge factor.

Medische zorg in het buitenland

Ga je op vakantie naar het buitenland? Kijk dan eerst hoe de medische zorg is in het land waar je naartoe gaat. Is er geen goede medische zorg, overweeg dan de vakantie uit te stellen.

Ga je op vakantie? Neem dan een paar dingen mee:

  • Het telefoonnummer van je huisarts en van ons.
  • Vraag ons om je zwangerschapskaart. Hierop staan alle gegevens over je zwangerschap. Neem deze kaart ook mee. Als er iets gebeurt, kun je die kaart aan een arts laten zien. Hij of zij kan dan zien hoe het met je zwangerschap gaat.

Verzekering

Voordat je op vakantie gaat, is het verstandig je ziektekostenverzekering en je reisverzekering na te kijken. Kijk of je medische zorg in het buitenland tijdens je zwangerschap vergoed krijgt.

Moeheid

Als je zwanger bent, ben je veel eerder moe dan normaal. Houd je van actieve vakanties? Rust dan soms een dag uit. En let erop dat dingen langzamer kunnen gaan dan normaal. Plan je vakantie daarom niet te vol.

De meeste vrouwen voelen zich het beste als ze tussen de 14 en 30 weken zwanger zijn. Het is handig om in die tijd op vakantie te gaan.

Autorijden

Ga je met de auto op vakantie? Dan zit je lang achter elkaar stil. Je krijgt dan sneller last van je rug en je bekken. Stop daarom elke 2 uur even. Dan kun je even lopen en plassen, en krijg je wat frisse lucht. En je kunt wat eten en drinken. Als je even loopt, stroomt je bloed beter door. Als je lang stil zit, heb je meer kans op trombose. Bij trombose komt er een bloedpropje in een bloedvat. Dat is gevaarlijk. Daarom moet je niet te lang stilzitten.

Verre reizen

Ga je een verre reis maken? Let dan op de volgende dingen:

  • Vraag na hoe de medische zorg is in het land waar je naartoe gaat. Is er geen goede medische zorg, overweeg dan de vakantie uit te stellen.
  • Ga eerst naar een tropenarts voor advies. De tropenarts weet van elk land wat er kan gebeuren. Hij of zij geeft ook advies over medicijnen. De tropenarts weet ook welke inentingen je nodig hebt. En of je die mag krijgen als je zwanger bent. De tropenartsen horen bij de GGD.
  • Ga liever niet naar een land waar je malaria kunt krijgen. Als je zwanger bent, kun je sneller malaria krijgen. De medicijnen tegen malaria zijn meestal slecht voor je zwangerschap. Als je toch naar zo’n land gaat, ga dan eerst naar de tropenarts. Hij of zij kan je advies geven. En vraag informatie over de medicijnen.
  • Wil je een middel tegen muggen gebruiken? Gebruik dan Deet 30%. Dat is niet gevaarlijk voor je zwangerschap.

Kijk voor meer informatie op de website van de GGD: www.ggd.nl

Vliegen

We weten nu dat vliegen niet gevaarlijk is voor de zwangerschap. Maar je moet wel op een paar dingen letten:

  • Moet je lang in het vliegtuig zitten? Loop dan soms even door het vliegtuig. Als je lang stil zit, kun je trombose krijgen. Bij trombose komt er een bloedpropje in een bloedvat. Dat is gevaarlijk. Je moet dus niet te lang stilzitten.
  • Bij sommige vliegmaatschappijen mag je niet vliegen als je meer dan 32 weken zwanger bent. Het is niet waar dat je door het vliegen gaat bevallen. Maar als je te vroeg bevalt, moet het vliegtuig landen. Dat is heel duur.

Het wisselt bij vliegmaatschappijen tot wanneer je mag vliegen. Ga je vliegen? Vraag ons dan om een ‘fit-to-fly’-verklaring. Hier staat in hoe lang je zwanger bent, en dat je gezond bent.

Bergen

Je kunt beter niet op vakantie gaan naar heel hoge bergen. Het is nog niet duidelijk of een grote hoogte slecht is voor je zwangerschap. En het is ook niet duidelijk welke hoogte te hoog is.

Wat kun je het beste doen?

  • Blijf altijd lager dan 2500 meter.
  • Als je je niet lekker voelt, ga dan naar beneden. Bijvoorbeeld als je misselijk of duizelig bent, of als je niet goed kunt ademen. Doe het dan heel rustig aan.